Nederland werd in de afgelopen jaren opgeschrikt door zware geweldsincidenten, zoals de moorden op Derk Wiersum, Nabil B. en Peter R. de Vries. Met het stelsel van Bewaken en Beveiligen geeft de overheid uitvoering aan haar zorgplicht om bedreigde burgers te beschermen, maar door toenemende dreigingen staat het stelsel onder druk. In het coalitieakkoord is opgenomen dat geïnvesteerd wordt in het stelsel van Bewaken en Beveiligen, om tegenwicht te bieden aan deze dreigingen tegen bijvoorbeeld politici, journalisten en advocaten.

Pro Facto heeft samen met Hooghiemstra & Partners onderzocht hoe de stelsels van Bewaken en Beveiligen in een aantal andere Europese landen zijn vormgegeven. Dit onderzoek in opdracht van het WODC gaat onder meer in op de stelsels van België, Denemarken, Duitsland, Frankrijk en Italië. In het bijzonder is gekeken naar de vraag hoe in deze landen het verzamelen en delen van informatie is geregeld om bedreigde personen te beveiligen. Daarnaast analyseerden de onderzoekers onder andere hoe beveiligingsmaatregelen tot stand komen, worden geëvalueerd en afgebouwd en hoe toezicht op het stelsel is vormgegeven.

De bevindingen zijn samengebracht in een referentiemodel voor Bewaken en Beveiligen met verschillende ijkpunten. Het model kan ter inspiratie dienen voor het Nederlandse stelsel en de plannen uit het coalitieakkoord om het stelsel te versterken.

De ijkpunten bepalen dat: 

•   Toegang tot het stelsel adequaat moet zijn.
•   Coördinatie en rolverdeling tussen partijen is helder moet zijn.
•   De juridische basis voor het verzamelen en delen van informatie is helder moet zijn.
•   Een heldere juridische basis voor de inzet van dwangbevoegdheden moet bestaan.
•   De dreigingsanalyse adequaat en bruikbaar moet zijn.
•   De evaluatie van maatregelen effectief moet zijn.
•   Het toezicht eenduidig en doeltreffend moet zijn.

In het onderzoek worden voorbeelden uit de onderzochte landen aangevoerd over hoe deze ijkpunten kunnen worden ingevuld.  

 open de factsheet   open het rapport